Pret Inn Malden
Pret Inn is een enorme indoor binnenspeeltuin waar kinderen naar harte lust veilig kunnen klimmen, glijden, springen, rennen en ravotten. Een wereld waar de tijd vliegt. En dat geldt niet alleen voor de kinderen. Voor ouders is het er ook goed toeven met een leuke brasserie en een buitenterras. Voor ons is Pret Inn natuurlijk met name een horecabedrijf. Een horecabedrijf waar de snelheid goed in zit, want waar voor de bezoekers de tijd omvliegt, vliegen de horecaproducten mee. En dat kan uitdagingen met zich meebrengen als je niet al te veel opslagruimte tot je beschikking hebt.
Ik spreek Thomas. Hij is de bedrijfsleider, al sinds het begin. Hij heeft alles gezien en meegemaakt en kan dus ook haarfijn uitleggen hoe de ontwikkeling van zo’n horecabedrijf gaat. Wat de valkuilen zijn en wat je leert. Een van die dingen is de relatie met leveranciers. Ik lach. “Nou vertel” zeg ik. Gelukkig is hij is zeer te spreken over de relatie die hij heeft met Van Zelst: “Wat bij ons heel belangrijk is, is dat er meerdere keren per week geleverd kan worden. De doorloopsnelheid van producten is zeer hoog bij ons. En omdat wij niet veel opslagruimte hebben, is 1 keer in de week aanvullen niet genoeg. Dat jullie 2 keer in de week bij ons kunnen bezorgen is ideaal. En dat er dan ook overlegd kan worden welke dagen/tijden dat zijn, is nog beter.”
Maar dat is toch niet heel bijzonder? Vraag ik. Kan dat bij anderen niet?
Dat zou je denken, maar wij hebben een andere ervaring met groothandels. Die zijn niet zo flexibel. En zo kwamen wij in 2014 bij jullie uit
Zijn er nog meer dingen die je opvallen in onze samenwerking? “Jazeker, er is veel verschil tussen groothandels in de manier van zaken doen. Bij van Zelst heb ik een eigen contactpersoon, de lijntjes zijn kort en jullie hebben de zaakjes op orde. Ik heb nul zorgen over dit stuk van de bedrijfsvoering voor Pret Inn.” Hij haalt een ervaring met een eerdere leverancier aan:
Er was toen geen enkele levering zonder problemen. Echt drama. Bij jullie loopt het en kan ik bij mensen terecht als het zou moeten.
Thomas kan dus doen wat hij wil doen. Pret bezorgen aan kids en hun ouders. En wij kunnen doen waar we pret aan beleven. Levering met service.
Het Wasven
Hetzelfde DNA; Groendomein het Wasven en koffieleverancier Van Zelst
Hoe kan ik beginnen of méér doen? Is vaak de vraag als het om duurzaamheid en sociaal bijdragen gaat.
Bedrijven en organisaties worstelen hier ook mee. Daar komt vaak nog een commercieel vraagstuk bij, namelijk hoe zorg je dat je bijdraagt én een goede concurrerende prijs en kwaliteit behoudt? En kan dat überhaupt samen gaan?
Onze samenwerking met het Wasven in Eindhoven laat zien dat dát kan. Deze samenwerking begon klein. Een klant-leverancier setting. Maar is zeker niet toevallig uitgegroeid tot een echte commerciële leveranciersrelatie. Daar liggen idealen achter; Eenzelfde soort DNA.
Ik spreek Alfred van Kempen (mede-initiatiefnemer en bestuurder van het Wasven), Maarten van Zelst (directeur Van Zelst) en Cees Midden, vrijwilliger en vakspecialist in de koffiebranderij van het Wasven) over dit DNA en de samenwerking die hen tot meer in staat stelt.
Het Wasven
De basis voor het Wasven is gelegd in 1998 door een groep vrijwilligers uit de buurt, verenigd in actiegroep ‘de beuk erin’. Doel was het behouden van groen en biodiversiteit in hun omgeving; Eindhoven. Bijna 10 jaar later ontstond de organisatie het Wasven door de aankoop van de monumentale Wasvenboerderij. Nu is het een organisatie met eigen tuinderij, horeca, winkel, bakkerij, koffiebranderij en vergaderlocatie. En is het ook nog een zorginstelling.
Alfred legt me uit hoe dat werkt, al die verschillende disciplines onder één dak. Hij geeft aan: ‘Het Wasven werkt met een kern van vakmensen, een grote groep vrijwilligers en deelnemers in de tuinen, de horeca, de bakkerij en de eigen koffiebranderij. Met elkaar runnen wij de organisatie.” Deelnemers? vraag ik. “Ja, dat is de zorgtak” geeft Alfred aan, “Bij ons kunnen mensen met een verstandelijke beperking hun dagbesteding invullen. Wij noemen hen deelnemers”. Wat een goede naam zeg ik, want door dit werk hebben ze waarschijnlijk weer meer het gevoel deel te nemen aan de maatschappij.
Jazeker, dit is altijd een van onze doelen geweest, het samen doen. Met en voor iedereen in de buurt. Deze mix van mensen is heel bijzonder, dat zie je niet veel.
En toch winstgevend? “Vanaf dag 1 moesten wij onze eigen broek ophouden, er was geen subsidie. We moesten wel inventief zijn. Wij varen bij de drie P’s; people, planet, profit. Deze P’s houden we in balans. De betekenis hiervan zit in het DNA van al onze mensen. Het is echt maatschappelijk ondernemen. Ondernemen vanuit idealen maar met basisvoorwaarden zoals een goede prijs en kwaliteit van je producten.”
Het samen doen zit niet alleen bij het Wasven in het DNA, ook van Zelst is een organisatie van de 3 P’s.
Dezelfde taal
Dat beide organisaties veel met elkaar gemeen hebben was iets wat al snel bleek. En dat zorgde voor meer en meer samenwerking. Zoals Maarten van Zelst aangeeft: “Als je dezelfde taal spreekt zijn bruggetjes snel gelegd.” Dat zijn kleine initiatieven zoals een relatiegeschenkje, gemaakt door de bakkerij van het Wasven. Maar ook het, tot nu toe, grootste project samen; Een eigen koffie voor het 45 jarig jubileum van Van Zelst. Maarten van Zelst ontwikkelde de koffie samen met Cees Midden, die op vrijwillige basis de koffiebranderij runt bij het Wasven.
De lijntjes zijn kort en Maarten loopt bij Cees binnen alsof hij aan de keukentafel een kop koffie komt drinken.
We branden samen. Soms ook voor de lol. Dan branden we wat en proeven we wat.
En daar komen mooie dingen uit. Zoals dus de Jubileumkoffie. De Ethiopische Sidamo is met trots aan het commerciële assortiment van Van Zelst toegevoegd. Maarten geeft aan: “De koffie is het resultaat van een samenwerking tussen twee bedrijven met dezelfde idealen; duurzaam, een dienstverlening gericht op het verminderen van hun klimaatimpact, sociaal en biologisch.”
Ook Cees heeft van Zelst leren kennen als een bedrijf met dezelfde taal en eenzelfde DNA. Hij vertelt me: “Ik vind Van Zelst een heel opvallend bedrijf. Qua mensen, duurzaamheid én sociaal ondernemen. Je merkt dat de mensen het echt menen en wat ze doen serieus nemen.“ Hij gaat verder,
Onze samenwerking is echt gebaseerd op de overstijgende waarden en het verhaal en zo kun je met elkaar uitdagingen aan en een duurzame relatie opbouwen.
Professionaliteit
Wil je kwaliteit bereiken dan is professionaliteit belangrijk. Eigenlijk de vierde P in dit verhaal, als je het mij vraagt. Cees Midden brandt elke donderdag heel wat kilo’s koffie voor de verkoop, onder andere voor van Zelst. Dat niet alleen, hij is sinds het begin betrokken geweest bij de professionalisering van het buurtinitiatief en later de koffiebranderij.
In 2007 is er een adviesraad in het leven geroepen om aan de uit- en opbouw van het Wasven bij te dragen. “Ik werd gevraagd vanuit mijn functie als hoogleraar aan de TU. De adviesraad bestond uit vertegenwoordigers uit onder andere het bedrijfsleven, de wetenschap en de gemeente.” Door tijdgebrek heeft zijn inzet na de adviesraad even stilgelegen, maar in 2014 ging hij met pensioen. Al snel was hij terug bij het Wasven en begon hij aan de opbouw van de koffiebranderij. Voor hem komen hier heel veel dingen samen. Zijn hobby (koffie dus), zijn betrokkenheid bij het milieu en, vanuit zijn eerdere werk, het overdragen van kennis. Ook Cees heeft het in ons gesprek over het belangrijke DNA van de organisatie; “Veel hangt af van wat individuen bij kúnnen en wíllen dragen. Wij werken met meer dan 150 vrijwilligers in de organisatie, en toch is er een hoge mate van professionaliteit. We weten allemaal wat ons doel is en hoe we dat elke dag kunnen bereiken.”
Ook Maarten van Zelst ziet die professionaliteit. Over zijn samenwerking met Cees zegt hij:
Cees heeft alle papieren en heeft zich helemaal in dit project gestort. Hij weet ontzettend veel en brengt kennis met passie over. Het is absoluut geen amateurisme. De kwaliteit is hoog, en dat is ook nodig, aangezien je commercieel ook je doelen hebt te halen.
Meer voor elkaar
De nauwe samenwerking en overstijgende idealen zorgen ook voor kruisbestuiving en inspiratie. Je kunt elkaar echt inspireren. Alfred geeft aan: “Van Zelst is al erg ver met het doorvoeren van duurzaamheid in hun bedrijfsprocessen. Denk daarbij aan recycling, duurzame verpakkingen en duurzaam transport. Wij zijn daar ook mee bezig vanuit onze kernactiviteiten. Zo hebben we het Greenkey keurmerk voor duurzame bedrijfsvoering en het EKO keurmerk voor biologisch voedsel Het helpt dan als iemand in jouw omgeving dezelfde weg bewandeld en je iets van elkaar kan leren.“
En zo ben je, voordat je het weet, steeds meer en meer met elkaar aan het bijdragen. Precies dat vraagstuk waar veel bedrijven mee worstelen. Meer voor elkaar krijgen kan dus zeker. Commercieel en organisatorisch, maar ook echt voor elkaar, in een bijdrage aan de maatschappij.
Maatschappelijk ondernemen kan. Zeker als je gelijkgestemden om je heen verzamelt. Maarten:
Natuurlijk zijn wij commercieel, maar ik word wel heel erg blij van mensen helpen en op een positieve manier bijdragen aan onze omgeving en de wereld. Dat zijn de kersen op de taart. En dit kan dus óók commercieel. Het werkt.